Biała lista VAT i split payment: co musi wiedzieć właściciel konta firmowego
Przelew powyżej 15 000 zł na konto spoza białej listy może kosztować utratę kosztu. Wyjaśniamy, jak sprawdzać kontrahentów, kiedy płacić podzieloną płatnością i jak działa rachunek VAT.

Biała lista podatników VAT i mechanizm podzielonej płatności to dwa przepisy, które bezpośrednio dotyczą tego, jak płacisz faktury z konta firmowego. Błąd przy dużym przelewie może oznaczać utratę kosztu podatkowego, a nawet odpowiedzialność za cudzy VAT.
Czym jest biała lista
Biała lista to publiczny wykaz podatników VAT prowadzony przez Krajową Administrację Skarbową. Znajdziesz w nim status kontrahenta, czyli czy jest czynnym podatnikiem VAT, oraz numery jego rachunków firmowych. Wykaz sprawdzisz w wyszukiwarce na stronie podatki.gov.pl, a część banków i programów księgowych robi to automatycznie przy wysyłce przelewu.
Zasada 15 000 zł
Jeśli płacisz za fakturę o wartości powyżej 15 000 zł na rachunek, którego nie ma na białej liście, ponosisz dwie konsekwencje:
- wydatek nie jest kosztem podatkowym w podatku dochodowym,
- jako podatnik VAT odpowiadasz solidarnie ze sprzedawcą za jego zaległy VAT od tej transakcji.
Konsekwencji unikniesz, jeśli w ciągu 7 dni od zlecenia przelewu złożysz zawiadomienie ZAW-NR do swojego urzędu skarbowego albo zapłacisz w mechanizmie podzielonej płatności.
Jak sprawdzać kontrahentów
- Sprawdzaj rachunek w dniu zlecenia przelewu, a nie tylko przy pierwszej transakcji.
- Zapisuj potwierdzenie sprawdzenia, na przykład wydruk lub identyfikator zapytania z wyszukiwarki.
- Jeśli rachunku nie ma na liście, poproś kontrahenta o wyjaśnienie, zanim zapłacisz.
- Przy dużych płatnościach rozważ podzieloną płatność, nawet jeśli nie jest obowiązkowa.
Czym jest podzielona płatność
W podzielonej płatności, nazywanej też split payment, kwota netto trafia na zwykły rachunek sprzedawcy, a VAT na jego osobny rachunek VAT. Bank otwiera rachunek VAT automatycznie do każdego konta firmowego.
Kiedy podzielona płatność jest obowiązkowa
Musisz zapłacić w podzielonej płatności, gdy jednocześnie:
- faktura dokumentuje transakcję o wartości powyżej 15 000 zł brutto,
- obejmuje towary lub usługi wymienione w załączniku nr 15 do ustawy o VAT, na przykład elektronikę, paliwa, wyroby stalowe, części samochodowe czy roboty budowlane.
Sprzedawca musi umieścić na takiej fakturze adnotację „mechanizm podzielonej płatności”. Zapłata poza tym mechanizmem w takiej sytuacji grozi sankcjami i utratą kosztu podatkowego.
Do czego służą pieniądze na rachunku VAT
| Na co możesz wydać środki z rachunku VAT | Uwagi |
|---|---|
| VAT dla dostawców w podzielonej płatności | Najczęstsze zastosowanie |
| VAT należny do urzędu skarbowego | Także zaległy i odsetki |
| Podatek dochodowy PIT i CIT | Także akcyza i cło |
| Składki ZUS | Przelewem z rachunku VAT |
| Przelew na zwykłe konto firmy | Tylko za zgodą naczelnika urzędu skarbowego |
Na zgodę na uwolnienie środków urząd ma 60 dni. Jeśli często otrzymujesz płatności w podzielonej płatności, a sam płacisz mało VAT, zaplanuj to z wyprzedzeniem.
Najczęstsze pytania
Czy biała lista dotyczy przelewów poniżej 15 000 zł?
Konsekwencje dotyczą transakcji powyżej 15 000 zł. Warto jednak sprawdzać kontrahentów zawsze, bo pomaga to wykryć oszustwa na podmieniony numer konta.
Czy mogę zapłacić w podzielonej płatności fakturę, która jej nie wymaga?
Tak. Podzielona płatność jest dobrowolna dla pozostałych faktur z VAT i chroni przed konsekwencjami płatności na rachunek spoza białej listy.
Jak złożyć zawiadomienie ZAW-NR?
Składasz je do urzędu skarbowego właściwego dla Ciebie jako płacącego, najlepiej elektronicznie, w ciągu 7 dni od zlecenia przelewu.
Czytaj dalej
- Konta firmowe
Karta firmowa: debetowa, kredytowa czy obciążeniowa?
Karta debetowa, kredytowa i obciążeniowa różnią się źródłem pieniędzy, spłatą i kosztami. Porównujemy je i podpowiadamy, którą wybrać…
- Konta firmowe
Jak wybrać konto firmowe: 8 kryteriów porównania
Na co patrzeć przy wyborze konta firmowego: opłaty, karta, przelewy, waluty, aplikacja i integracje. Osiem kryteriów, które pozwolą…
- Konta firmowe
Darmowe konto firmowe: gdzie banki ukrywają opłaty
Konto firmowe za 0 zł bywa płatne, gdy nie spełnisz warunków lub skorzystasz z dodatkowych usług. Pokazujemy, które…
- Konta firmowe
Konto firmowe dla JDG czy dla spółki: czym się różnią
Konto dla jednoosobowej działalności i konto dla spółki różnią się formalnościami, uprawnieniami i ceną. Zobacz, czego bank wymaga…



